Informacje

  • Klon i obraz 3D.
    Jaką przyszłość ma dąb Bartek?

    14-10-2016 16:15

    Poznaj opinie specjalistów

    Dąb Bartek

    Lasy Państwowe/Edyta Nowicka

    Dąb Bartek stał się symbolem polskiej przyrody. Jaka przyszłość czeka to najsłynniejsze drzewo w Polsce? Naukowcy wspólnie z leśnikami próbują nie tylko jak najdłużej zachować go przy życiu, ale także wyhodować jego klony.

    Podczas niedawnej konferencji "Dąb Bartek w gronie najstarszych drzew Europy" naukowcy, dendrolodzy, leśnicy, przedstawiciele instytucji zajmujących się ochroną przyrody oraz społeczności Zagnańska, na terenie którego rośnie ten pomnikowy dąb zastanawiali się jak zachować Bartka dla przyszłych pokoleń.

    Od 2013 r. naukowcy cyklicznie skanują Bartka najnowocześniejszym naziemnym sprzętem laserowym. Podczas konferencji dr Marta Szostak i Karolina Zięba z Wydziału Leśnego Akademii Rolniczej w Krakowie zaprezentowały sposób przejścia z chmury punktów do modelu 3D i wirtualny przelot przez otoczenie Bartka. Efektem badań jest zachowanie obrazu Bartka i jego otworzenie przez druk 3D.

    Poprawione parametry

    Dodatkowo możliwy jest monitoring drzewa, wykrywanie nawet niewielkich zmian tj. zauważone podczas analiz przesunięcie konara nawet o kilka centymetrów. W wirtualnym świecie możliwe jest też usuwanie i dodawanie podpór oraz obejrzenie szczegółowego modelu korony. Wyniki badań prowadzone przez naukowców pozwoliły także na zweryfikowanie podstawowych parametrów drzewa. Jego wysokość jest o prawie dwa metry mniejsza niż sądzono i wynosi "zaledwie" 28,5 m.

    Obwód pnia mierzony na wysokości 1,30 m zmierzony skanerem wynosi 13,50 m i jest zbliżony do dotychczasowych pomiarów (w wersji mierzonej taśmą przylegającą do kory). Powierzchnia rzutu korony jest mniejsza niż dotychczas podawana i wynosi 604 metrów kwadratowych, natomiast rozpiętość w kierunku wschód-zachód to 32,5 m, a w kierunku północ-południe 38 m.

    Klonowanie in-vitro

    To niejedyny sposób na zachowanie nieśmiertelności Bartka. Kolejnym jest klonowanie wiekowego drzewa. Naukowcy z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku już dwukrotnie – w 2014 i w 2016 r. pobrali zdrewniałe pędy do badań genetycznych, klonowania (rozmnażania z wykorzystaniem kultur in-vitro) i kriokonserwacji.

    Wszystko w ramach badań "Zachowanie zasobów genowych zagrożonych i ginących gatunków metodami kriogenicznymi w leśnym banku genów oraz ochrona zasobów genowych najstarszych drzew w Polsce, poprzez sklonowanie in-vitro i kriokonserwację" realizowanych na zlecenie Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

    Właściwości odpornościowe

    W ramach projektu łącznie pobrano materiał z 22 najstarszych drzew pomnikowych w Polsce. Jeszcze nie ma sklonowanego Bartka, ale jest już pośredni materiał - pędy wyhodowane z pąków śpiących podkorowych, które są materiałem do in vitro. Jeden z nich został zaprezentowany na konferencji przez prof. dr hab. Pawła Chmielarza z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku.

    Według prof. Chmielarza zasoby genowe najstarszych dębów warto chronić, ponieważ pozwoli to na zachowanie ich cennych cech fenotypowych, ze względu na ich właściwości odpornościowe, które sprawiły, że przetrwały tyle lat oraz z powodu potrzeby zachowania dębów ze względów naukowych i historycznych.

    "Komitet ochrony Bartka"

    Historia ratowania Bartka jest długa. Jak zauważył prof. dr hab. inż. Marek Siewniak z Centrum Dendrologicznego w Pawłowicach, który jest ekspertem w ratowaniu pomników przyrody, na przykładzie Bartka można prześledzić historię pielęgnowania pomnikowych drzew.
    Prof. Siewniak jest także autorem wielu koncepcji zabezpieczenia drzewa przed złamaniem lub skręceniem, m.in. podwieszenia drzewa do łuku rozpiętego ponad jego koroną, zastosowania pylonów z systemem odciągów lub zastosowania podpór.

    Teleskopowe podpory zabezpieczające konary ustawione zostały już dwukrotnie - w 1997 r. i w 2005 r. Dlatego dziś utrzymanie dębu wymaga nowego rozwiązania. Bartek potrzebuje dalszych badań i finalnej koncepcji jego zachowania. Nadal nie jest znana wytrzymałość korzeni, które muszą utrzymać ogromną masę pnia. Stąd celowe są podpory lub inne niż dotychczasowe rozwiązanie. W tym celu powołano "Komitet ochrony Bartka", który ma pracować nad wyborem najlepszego rozwiązania dotyczącego zabezpieczenia dębu.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:
  • Szkodliwy laser
    Niech go tak nie skanuja tymi laserami bo długo nie pożyje
    ~jesion /2016-10-14 17:24

Oglądaj TVN Meteo

Raporty specjalne

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Idą zmiany w pogodzie. Subtelnie sygnalizują to dymy elektrowni Siekierki w Wars...

Tomasz Wasilewski

alt

Nad Polską właśnie przeszedł ciepły front atmosferyczny, za którym już teraz pły...

Wojciech Raczyński

alt

W ciągu najbliższej doby Polska dostanie się pod wpływ niżu znad południowej Nor...