Informacje
  • Tak zabijano mamuty w Krakowie

    01-01-2019 12:00 Pierwsze takie odkrycie w Europie
    Jak mogły wyglądać niektóre gatunki mamutów tvnmeteo.pl

    W epoce lodowcowej mieszkańcy dzisiejszej Europy polowali na mamuty za pomocą oszczepów. Pierwszy bezpośredni dowód na to stanowi odkryty w Krakowie fragment krzemiennego grotu sprzed 25 tysięcy lat, wbitego w żebro mamuta.

    Znalezisko pochodzi z jednego z największych w Europie nagromadzeń kości mamutów, które znajduje się w rejonie dzisiejszej ulicy V. Hofmana, nieopodal kopca Kościuszki w Krakowie. W wyniku wieloletnich wykopalisk archeolodzy odkryli tam dotychczas szczątki co najmniej 110 mamutów sprzed około 25 tysięcy lat.

    - Wśród dziesiątków tysięcy kości w czasie szczegółowej analizy szczątków natknąłem się na uszkodzone żebro mamuta. Okazało się, że tkwi w nim fragment krzemiennego grotu. To pierwsze tego typu znalezisko z okresu epoki lodowcowej na terenie Europy! - powiedział doktor habilitowany Piotr Wojtal z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Analizy prowadzi wspólnie z dr. hab. Jarosławem Wilczyńskim.

    Temat do dyskusji

    Jak przypomina Wojtal, w środowisku naukowym od lat trwa dyskusja, w jaki sposób nasi przodkowie zabijali mamuty. Według niektórych badaczy zwierzęta te uśmiercano raczej podstępem - zaganiając do dołów lub kierując je w stronę urwisk, by spadały ze zboczy. Inni twierdzą, że ludzie koncentrowali się na osobnikach słabszych lub chorych. Część sądzi, że na nie polowano.

    - Wreszcie znaleźliśmy "dymiący pistolet", czyli pierwszy bezpośredni dowód na to, w jaki sposób polowano na te wielkie zwierzęta - zauważa archeozoolog.

    Do tej pory podobne znaleziska znane są jedynie z dwóch syberyjskich stanowisk.

    7 milimetrów

    Kość z ostrzem krzemiennym odkryto już w 2002 roku. Ponieważ uszkodzenie kości jest niepozorne, zostało odkryte dopiero w lutym 2018 r. w trakcie prowadzonych szczegółowych analiz archeozoologicznych. Podczas tych badań każdy z dziesiątków tysięcy szczątków jest dokładnie oglądany.

    Zachowany w kości fragment ostrza ma zaledwie 7 milimetrów długości. Naukowcy uważają, że jest to krzemień odłamany w momencie wbicia włóczni w ciało mamuta.

    Do tej pory wśród kości mamutów i innych zwierząt znalezionych przy skupisku szczątków zwierzęcych z Krakowa archeolodzy odkryli kilkaset fragmentów ostrzy krzemiennych (był to więc produkt masowy), z czego mniej więcej połowa była odłamana na czubku, zapewne po uderzeniu w twardy obiekt. - Tymczasem czubek jednego z nich właśnie teraz udało się nam odkryć wewnątrz kości - dodaje naukowiec.

    Szczegóły polowania

    - Włócznia z pewnością została rzucona w mamuta z pewnej odległości, o czym świadczy siła, z jaką wbiła się w zwierzę - ostrze musiało pokonać dwucentymetrową skórę i ośmiocentymetrową warstwę tłuszczu, by w końcu dotrzeć do kości - opowiada ekspert.

    Cios w żebro nie był dla zwierzęcia śmiertelny. W ataku uczestniczyło jednak zapewne kilku myśliwych i któryś z nich dosięgnął oszczepem innego miejsca, co doprowadziło do śmierci. - Zapewne wprost w tkanki miękkie i któryś z organów - tłumaczy Wojtal.

    Nietypowe znalezisko

    Podobne znaleziska z okresu paleolitu są bardzo rzadkie. Ostrza krzemienne wbite w kości zachowują się tylko w przypadku większych zwierząt. - Znane są takie przypadki z Europy, dotyczące szczątków niedźwiedzi, znalezionych w Niemczech - opowiada Wojtal.

    Mamuty pojawiły się w Europie ok. 500 tys. lat temu. Ich najmłodsze szczątki z terenu Polski mają ok. 13 tys. lat. Zwierzęta osiągały ponad 3 metry wysokości i ważyły do 6 ton.

    Mamuty zaczęły masowo wymierać na świecie ok. 15 tys. lat temu. Dłużej przetrwały na Alasce, ale także w północno-wschodniej Rosji na Wyspie Wrangla - aż do III tysiąclecia p.n.e. Za podstawową przyczynę ich wymierania przyjęto zmieniające się warunki klimatyczne, powiązane z końcem epoki lodowcowej. Nie można jednak wykluczyć, że również człowiek przyczynił się do wyginięcia tych wielkich ssaków pod koniec epoki lodowcowej.

    Mamuty z polskich terenów

    Skupisko kości mamutów z Krakowa to unikat w skali Europy. Wśród szczątków zwierząt archeolodzy znajdują również setki różnych narzędzi krzemiennych, które służyły do obrabiania skór i mięsa.

    Miejsce to odkryto przypadkowo w 1967 r. Od tego czasu, z przerwami, trwają tam prace archeologów z Instytutu Archeologii UJ. Zdaniem naukowców okolica, gdzie odkrywane są kości, była idealna do przygotowania na mamuty zasadzki - być może więc polowano na nie, gdy pozbawione były możliwości ucieczki.

  • więc kiedy?
    to polowanie miało miejsce jakieś 19 tys. lat przed stworzeniem świata
    ~sprzeczny /2019-01-01 16:25

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Październikowe lato ma się świetnie i może utrzymać się jeszcze przez tydzień....

Wojciech Raczyński

alt

W ciągu następnej doby niż Thilo znad Morza Północnego przemieści się nad połudn...

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Pierwszego marca rozpoczęła się wiosna meteorologiczna. Przyszła nareszcie! Tera...