Informacje
  • Superroznosiciele i superzakażenia. Jak ich uniknąć

    02-08-2020 12:10 Epidemia trwa
    Doktor Paweł Grzesiowski testuje maseczki TVN24

    Zarówno historia epidemii, jak i badania na ich temat pokazują, że ważną rolę w szerzeniu się wirusów odgrywają superroznosiciele, czyli ludzie zarażający nawet do kilkudziesięciu osób. Ponieważ niezwykłej zdolności do zarażania nie da się przewidzieć, ważne jest, by zachowywać dystans społeczny. To pomoże zapobiec kolejnym falom zakażeń lub złagodzi je.

    To, że niektórzy ludzie bardziej od innych przyczyniają się do rozprzestrzeniania chorób, obserwowano na przykład w przypadku HIV i gruźlicy. Najbardziej znanym przykładem superroznosiciela w historii była Tyfusowa Mary, czyli Mary Mallon - kucharka będąca nosicielką bakterii Salmonella typhi. Na początku XX wieku zakażała ona durem brzusznym rodzinę za rodziną, lekceważąc ostrzeżenia władz sanitarnych. Szacuje się, że za jej przyczyną zachorowało 27 osób, a trzy zmarły. Skazana na dożywotnią kwarantannę Mary do końca życia nie wierzyła, że jest nosicielką.

    Wyjątkową rolę superroznosicieli zaobserwowano przy wcześniejszych epidemiach spowodowanych przez koronawirusy - SARS i MERS.


    Jedna zakażona osoba i nawet kilkudziesięciu chorych

    Wiele osób słyszało o współczynniku reprodukcji (R). To średnia liczba osób, którym każda zakażona osoba przekazuje wirusa. Przed lockdownem w Wielkiej Brytanii liczbę R dla COVID-19 szacowano na 2 do 3. Istnieje jednak duża zmienność co do liczby nowych przypadków, które generuje każda zakażona osoba. Opisuje ją liczba K. Im niższa wartość K, tym większa zmienność.

    Jak przyznają na przykład naukowcy z amerykańskiego Massachusetts Institute of Technology, pojęcie superroznosiciela COVID-10 jest dość nieostre, ale chodzi o osoby, które przekazały wirusa SARS-CoV-2 liczbie osób większej niż typowa. Przypadki superzakażania - gdy jedna osoba zakaża sześć, osiem czy więcej kolejnych - mają miejsce na przykład podczas wyjazdów na narty, na weselach, imprezach w klubach nocnych czy na próbach chóru.

    Szczególnie dobrze zbadanym przypadkiem (opisanym w maju na łamach "Morbidity and Mortality Weekly Report") jest zakażenie przez zaledwie jedną osobę aż 52 spośród 60 uczestników próby chóru, która odbyła się 10 marca hrabstwie Skagit w stanie Waszyngton i trwała 2,5 godziny. W efekcie trzy osoby trafiły do szpitala, dwie zmarły. Jednak wtórnych infekcji po tym zdarzeniu było tylko dziesięć. To pokazuje, że do masowych zakażeń potrzebne są szczególne warunki i szczególna osoba.

    Inne przykłady superroznosicielstwa to masowe zakażenia podczas ceremonii religijnych, w klubach nocnych w Korei, wesele w Jordanie (76 potwierdzonych zakażeń na 350 gości), czy przetwórnia mięsa w Niemczech (jeden z pracowników zakaził tam wiele osób, mimo że dzieliło go od nich aż osiem metrów).


    Analiza rozprzestrzeniania się COVID-19 z Chin do innych krajów pod koniec lutego wykazała, że liczba K wynosiła 0,1, co jest bardzo niską wartością. Aż 80 proc. przypadków było spowodowanych przez mniej więcej 10 proc. zakażonych osób. Każda osoba spośród tych 10 proc. mogła spowodować wiele zakażeń, natomiast większość pozostałych zakażonych nie przekazała koronawirusa nikomu innemu, a niektórzy - tylko jednej osobie.

    Być może szczególna zdolność do zakażania SARS-CoV-2 wynika z emitowania go w wyjątkowo dużych ilościach, ale nie zostało to zbadane i nie ma łatwego sposobu, by tego dokonać. Sam pomiar miana wirusa w ślinie nie informuje, ile wirusów wydycha dana osoba. To, że ktoś jest superroznosicielem ujawnia się po fakcie, dzięki analizie kontaktów.

    Jak uniknąć superzakażenia

    Równie ważne, co superroznosiciele, wydają się okoliczności, w jakich doszło do masowych zakażeń. Pismo "Research Square" opublikowało w maju badania dotyczące kontaktów pierwszych 1037 przypadków koronawirusa w Hongkongu. W tym przypadku wartość K była większa - 0,45, co oznacza, że lokalnie 20 proc. zakażonych osób było przyczyną 80 proc. kolejnych zachorowań.

    Do superzakażeń dochodziło zwykle w pomieszczeniach zamkniętych, gdzie ludzie przebywali w małej odległości od siebie. Wydarzenia takie, jak wesela, uroczystości religijne, spotkania w barach czy imprezy karaoke prowadziły do większej liczby zakażeń, niż ekspozycja w miejscu pracy lub w domu. Ryzyko wydawało się być większe, jeśli ludzie śpiewali lub krzyczeli (co zwiększa objętość powietrza wydostającego się z płuc).

    Unikanie incydentów superzakażeń ma szczególne znaczenie zarówno na wczesnym etapie epidemii, zanim liczba przypadków gwałtownie wzrośnie, jak i później, gdy liczba przypadków spada, ale jest ryzyko wystąpienia drugiej fali. Jak zaznaczają eksperci na łamach "New Scientist", na zewnątrz jest bezpiecznej niż we wnętrzach, mniejsza liczba ludzi stwarza mniejsze ryzyko - niż większa, podobnie jak większa odległość daje więcej bezpieczeństwa. Szczególnie niebezpieczne są bary we wnętrzach, gdzie trudno o dobrą wentylację, a alkohol i głośna muzyka skłaniają do mówienia podniesionym głosem.

    Jeśli już dochodzi do zakażeń, powinny one być jak najszybciej zidentyfikowane, a kontakty zakażonych - dokładnie prześledzone.

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Po weekendowym załamaniu pogody i ochłodzeniu czeka nas ocieplenie. Sprawdź prog...

Wojciech Raczyński

alt

Polska jest na skraju pogodnego wyżu Manfred znad Ukrainy....

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Wisi nad nami widmo suszy, gdyż prognozy na najbliższe pół roku są niepokojące. ...