Informacje
  • Dziś przesilenie. 10 faktów, które musisz znać

    21-06-2015 10:52 Idź na imprezę i rozpal ognisko!
    Dziś przesilenie. 10 faktów, które musisz znać

    Fot.: Świętownie przesilenia letniego, film: tak w okolicach przesilenia letniego wschodzi i zachodzi słońce

    Fot.: Espencat / Wikipedia, film: NASA

    Co powinieneś zrobić 21 czerwca? Iść na imprezę i rozpalić ognisko. Święto przesilenia letniego, obchodzone już od czasów starożytnych, nadal cieszy się popularnością.

    1. Data i godzina

    W tym roku przesilenie letnie ma miejsce 21 czerwca o godzinie 18:38. Dokładnie w tym momencie oś obrotu Ziemi będzie wychylona maksymalnie w kierunku Słońca.

    2. Najdłuższy dzień roku

    Przesilenie letnie to miażdżąca przewaga dnia nad nocą - jedyna taka w całym roku. Dzień potrwa 16 godzin i 46 minut i będzie dłuższy od najkrótszego dnia w roku o 9 godzin i 4 minuty. Wschód słońca nastąpi o 4:14, zachód o 21:00.

    3. Początek astronomicznego lata

    Moment przesilenia letniego to początek astronomicznego lata. Potrwa do momentu równonocy jesiennej (23 września). Lato rozpoczyna się każdego roku w trochę innym momencie, bo w kalendarzu liczba dni w ciągu roku to 365 lub 366, natomiast pełen obieg Ziemi dookoła Słońca zajmuje 365,24 doby.

    Lata astronomicznego nie należy mylić z latem kalendarzowym, którego początek przypada zawsze 22 czerwca i jest niezależny od położenia Słońca względem Ziemi.

    4. Święto ruchome

    Przesilenie letnie zawsze występuje pod koniec czerwca, ale nie zawsze tego samego dnia. W 2016 r. przypadnie 20 czerwca. Czasami - ale bardzo rzadko - datuje się 22 czerwca. Ostatni taki przypadek miał miejsce w 1971 r., a następny będzie dopiero w 2203 r.

    6. Solstycjum

    Pierwsza nazwę przesileniu "solstitium" nadała łacina, od słowa "sol" czyli słońce i "sistere" czyli stać. W tym dniu słońce stoi najwyżej na niebie i wydaje się, że pozostaje na tej samej wysokości przez większość dnia.

    7. Skąd się bierze przesilenie

    Przesilenie letnie bierze się z odpowiedniego nachylenia osi obrotu naszej planety do płaszczyzny jej ruchu okołosłonecznego (ekliptyki). Oś obrotu tworzy z ekliptyką kąt 66,5 stopnia, dzięki czemu przez jedną połowę roku na działanie promieni słonecznych bardziej wystawiona jest półkula północna, a przez drugą połowę - półkula południowa. Dwa razy w roku Słońce znajduje się w punktach, w których ekliptyka przecina się z równikiem niebieskim (czyli rzutem równika ziemskiego na sferę niebieską). W momentach tych mamy do czynienia ze zrównaniem dnia z nocą i początkiem astronomicznej wiosny lub jesieni. Raz w roku Słońce znajduje się w maksymalnej odległości kątowej od równika niebieskiego. Jest wtedy na wysokości 23,5 stopnia ponad równikiem, wstępuje w znak Raka i na półkuli północnej mamy do czynienia z początkiem astronomicznego lata.

    8. Przesilenie zimowe

    W momencie naszego przesilenia letniego, na półkuli południowej do czynienia mamy z przesileniem zimowym i zaczyna się tam astronomiczna zima. Tym samym 21 czerwca jest tam najkrótszym dniem w roku.

    9. Ogniska

    Przesilenie letnie to - już od czasów starożytnych - czas wielkiego świętowania. Ateńczycy czcili tego dnia Kronosa. U Celtów święto nazywało się Litha. Druidzi czcili tego dnia Słońce. Po dziś dzień zbierają się wokół słynnego Stonehenge, którego najstarsza część pochodząca z połowy trzeciego tysiąclecia p.n.e była świątynią Słońca, zsynchronizowaną z letnim i zimowym przesileniem.

    W krajach anglosaskich przesilenie letnie występuje pod nazwą Midsummer, germańskich Mittsommerfest, a słowiańskich znana jest pod nazwą Noc Kupały.

    Wszystkie te święta charakteryzuje wspólny mianownik - ogień, a właściwie ognisko. Rozpalano je najczęściej na wzgórzach, dookoła gromadziły się społeczności, palono zioła i wszystko, co kojarzyło się z chorobami i negatywnymi zdarzeniami. Tańczono, śpiewano pieśni, wróżono i cieszono się ze zwycięstwa światła nad ciemnością.

    10. Świat staje na głowie

    Tego wyjątkowego dnia świat stawał na głowie, bo następowało odwrócenie ról. Ateńczycy podczas święta przesilenia odwracali role społeczne. Niewolnicy bawili się, a ich panowie ich obsługiwali. Podobne sceny odbywały się podczas staropolskich nocy sobótkowych, co opisał Jan Kochanowski. Szlachta bawiła się wspólnie z chłopami, dzięki czemu wszyscy czuli się równi.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:
  • Bałwan
    niunia sama jesteś Bałwanem :)
    ~Marek /2015-06-21 17:17
  • Do niunia
    Należy jednak zauważyć, że owe wróżby, zabobony i inne bałwochwalstwa występowały na ziemiach polskich jeszcze przed chrztem Polski. Oczywiście nawet po chrzcie w Polsce występowały ludy pogańskie, ale to tylko dlatego, że w czasie chrztu Polska nie była państwem jednorodnym tylko zlepkiem różnych plemion, a co za tym idzie też religii. Jednak po stu latach od chrztu Polski, plemiona pogańskie zostały podbite przez polaków, tym samym przyjęły chrześcijaństwo jako religię którą wyznajemy po dziś dzień i aż do końca świata.
    ~saj333 /2015-06-21 15:32
  • wiara
    bogowie żyją gdy się w nich wierzy .
    ~jaqa /2015-06-21 15:17
  • Wyjaśnienie
    Bardzo fajny tekst, krótko i zwięźle. Czytelnikom jednak należy się wyjaśnienie co do długości dnia (p. 2), zależy to bowiem od wielu czynników min. od długości i szerokości geograficznej a także od wysokości n.p.m. Polska jest dość zwartym terytorium ale dla skrajnych punktów jest to inaczej: Pn - Przylądek Rozewie: 17 godz. 24min., Pd - Szczyt Opołonek: 16 g. 28 m., Wsch - kolano Bugu gm. Horodło: 16 g. 39 m., Zach - kolano Odry gm. Cedynia: 16 g. 57 m.
    Co zaś świętowania to schrystianizowana Europa połączyła ważne święta z dawnymi kultami solarnymi. Noc Świętojańska przypadała z 23/24 czerwca (z wigilii na Dzień św. Jana) zaś Boże narodzenie z 24/25 grudnia bo w tamtych czasach dni przesileń - letniego i zimowego - przypadały właśnie wtedy.
    Borch13 /2015-06-21 14:57
  • Wiara?
    Masz na myśli "Boga" w imię którego, zamiast ziół palono wiedzę i ludzi na stosach?
    ~Kamyk /2015-06-21 13:51

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Mroźne powietrze, które napłynęło ze wschodu zacznie ustępować dopiero za kilka ...

Wojciech Raczyński

alt

Polska jest w zasięgu niżu Pauline znad Finlandii i związanego z nim frontu atmo...

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Wisi nad nami widmo suszy, gdyż prognozy na najbliższe pół roku są niepokojące. ...