Informacje
  • Dziwne, guzkowate narośle.
    Prehistoryczny gad z gruźlicą

    07-06-2018 08:03 Przełomowe odkrycie naukowców
    Miejsce odnalezienia szczątków dinozaura Foto: PAP/Dominik Gajda | Video: Google Earth

    Najstarszy przypadek infekcji oddechowej - najpewniej gruźlicy - odkryli naukowcy z Polski i Stanów Zjednoczonych. Ślady tej choroby stwierdzili w częściowo zachowanym szkielecie morskiego gada sprzed 245 milionów lat.

    Przełomowego odkrycia, które może pozwolić zrozumieć początki chorób zakaźnych, dokonał polsko-amerykański zespół badaczy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz Muzeum Carnegie w Pittsburghu w Stanach Zjednoczonych. Wyniki badań międzynarodowego zespołu opublikowano w piśmie "Royal Society Open Science".

    Dziwne, guzkowate narośle u gada

    Okaz proneustikozaura znajduje się w Muzeum Geologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego, odkryto go na przełomie XIX i XX wieku w Gogolinie. Od momentu jego pierwszego opisu minęło blisko 120 lat. W tym czasie kilku badaczy prehistorycznych gadów studiowało szkielet, ale nikt nie zauważył dziwnych guzkowatych narośli, którymi pokryte były co najmniej cztery sąsiadujące ze sobą żebra.

    Zwróciły one jednak uwagę paleontologa Dawida Surmika. Badacz był już wyczulony na występowanie patologii szkieletowych, gdyż równolegle badał kości innych gadów morskich - pistozaurów, które nosiły ślady infekcji stawowych.

    O swoich spostrzeżeniach poinformował kolegów - badacza prehistorycznych patologii szkieletowych Bruce'a Rothschilda ze Stanów Zjednoczonych oraz Tomasza Szczygielskiego z Instytutu Paleobiologii PAN, pracującego nad kopalnymi żółwiami.

    Wszyscy trzej doskonale zdawali sobie sprawę, że odkrycie to może być przełomem, dlatego postanowili bardzo dokładnie zbadać patologię żeber i powtórnie dogłębnie przyjrzeć się całemu okazowi.

    Zbadali próbki

    Wykorzystano w tym celu nowatorskie metody badawcze, w tym mikrotomografię komputerową. Pobrany z okazu fragment patologicznego żebra przekazano na ręce czwartej osoby z zespołu badawczego - Katarzyny Janiszewskiej z Laboratorium Mikrotomografii Komputerowej. Kolejną niewielką próbkę pokrytego guzkami żebra przecięto i zeszlifowano na cienkie plasterki, aby pod mikroskopem ocenić, w jaki sposób i jak bardzo zmieniona jest tkanka kostna.

    Porównując wyniki z innymi schorzeniami znanymi z materiałów współczesnych i ze stanu kopalnego, Bruce Rothschild potwierdził, że mamy tutaj do czynienia z reakcją okostnej na przewlekłą infekcję, a podobne guzki spotyka się w przypadkach gruźlicy u ludzi. Nie jest to jednak częsty jej objaw i pojawienie się tego typu zmian dotyczy zapewne osobników o upośledzonej odporności.

    Gruźlica jest bardzo powszechna w świecie zwierząt, a wśród form ziemno-wodnych najczęściej dotyczy płetwonogich, w tym fok. Uważa się, że te zwierzęta są bardzo mocno podatne na gruźlicę i często odpowiadają za roznoszenie tej choroby. Prawdopodobnie to właśnie foki przyniosły gruźlicę do Nowego Świata, a potwierdzają to badania DNA szczątków rdzennych mieszkańców Ameryk.

    Istotny wkład w naukę

    Odkrycie jest ważne, bo patogeny i choroby są jednym z istotnych, ale wciąż słabo zbadanych czynników decydujących o przetrwaniu gatunków. Każda ich dokumentacja w zapisie kopalnym wzbogaca wiedzę o historii organizmów patogennych.

    Badania tego typu mają również wpływ na globalne analizy epidemiologiczne, uzupełniając zrozumienie ewolucji patogenów transmitowanych między różnymi grupami zwierząt i ich rozprzestrzenienia w skali czasu.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Jesień zacznie się w poniedziałek ciepłą pogodą, która utrzyma się przez kilka d...

Wojciech Raczyński

alt

Polska jest pod wpływem klina wysokiego ciśnienia łączącego dwa wyże - znad Atla...

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Pierwszego marca rozpoczęła się wiosna meteorologiczna. Przyszła nareszcie! Tera...