Informacje
  • Tysiące lat temu było Mega Czad, teraz jest tylko Czad

    21-02-2020 14:14 Jezioro Czad w Afryce
    NASA przeanalizowała zdjęcia jeziora Czad Foto: NASA Earth Observatory/Joshua Stevens | Video: earthobservatory.nasa.gov/Google Maps

    Było większe od obecnie największego jeziora na Ziemi i rozciągało się na powierzchni ponad 400 tysięcy kilometrów kwadratowych. Dziś jezioro Czad - bo o nim mowa - jest o wiele mniejsze. O świetności potężnego akwenu przypominają nam zdjęcia satelitarne, na których widać starożytne linie brzegowe.

    Około siedmiu tysięcy lat temu na północno-środkowym obszarze Afryki rozciągało się rozległe jezioro Mega Czad.

    W swoim szczytowym momencie zajmowało powierzchnię ponad 400 tysięcy kilometrów kwadratowych i miało nawet 180 metrów głębokości. Czyniło je to jeziorem większym od Morza Kaspijskiego, obecnie największego jeziora na Ziemi, znajdującego się po części w Azji i Europie.

    W tamtym okresie warunki klimatyczne na Saharze były łaskawsze niż obecnie. Sama pustynia była znacznie mniejsza.

    Jezioro zmienne jest

    Obecnie jezioro jest o wiele mniejsze, a jego rozmiar zmienia się sezonowo. Swój szczyt osiąga pod koniec października lub na początku listopada, a następnie zmniejsza się o ponad połowę pod koniec kwietnia lub na początku maja.

    Kiedy jest mniejsze, pojawiają się na nim wyspy, które mogą łączyć się w większe obszary lądowe. W okresach, kiedy jezioro ma większą powierzchnię, można je podzielić na dwa baseny oddzielone niskim grzbietem, który powstał podczas suszy na początku XX wieku. Jezioro w najgłębszym miejscu ma maksymalnie 11 metrów.

    W 1870 roku jezioro miało powierzchnię około 28 tysięcy kilometrów kwadratowych. Na przełomie XIX i XX wieku zaczęło się zmniejszać, ale w latach dwudziestych XX wieku znowu "urosło". W połowie lat 80. i na początku XXI zajmowało obszar nie przekraczający 3900 kilometrów kwadratowych.

    Na obszarach wokół jeziora wciąż można dostrzec jego brzegi jeszcze z czasów świetności. Widać je w odległości setek kilometrów od obecnych granic akwenu.

    Na poniższym zdjęciu powierzchnia obecnie zajmowana przez jezioro to Lake Chad, natomiast obszar sprzed siedmiu tysięcy lat - Lake Mega Chad.

    Dawne brzegi jeziora pokazują zdjęcia wykonane przez NASA z wykorzystaniem danych topograficznych Shuttle Radar Topography Mission - międzynarodowej misji agencji kosmicznych Stanów Zjednoczonych, Niemiec i Włoch. Obszary położone niżej są ciemniejsze.

    Na poniższym zdjęciu widać natomiast piaszczystą kosę (sand spit) i grzbiet plaży (beach ridge), które powstały wzdłuż północno-wschodnich brzegów jeziora Mega Czad.

    Fauna i flora jeziora

    Jezioro położone jest w Kotlinie Czadu, na pograniczu Czadu, Nigerii, Nigru i Kamerunu. Dorzecze jeziora znajduje się w Sahelu, czyli obszarze wzdłuż południowych obrzeży Sahary.

    Dawniej brzegi jeziora porastały gęste lasy, które z biegiem czasu uległy przerzedzeniu. Teraz królują tam gatunki lepiej przystosowane do niskiej wilgotności - między innymi baobab czy akacja.

    Podróżni, którzy odwiedzali w średniowieczu królestwo Karen, leżące w regionie jeziora, opisywali obfitość dzikiej przyrody. Obecnie znacznie zmniejszyła się tam różnorodność biologiczna - przez polowania i dużą liczbę zwierząt gospodarskich. Na obszarach hodowli nie znajdzie się już dużych mięsożerców - lwów i lampartów. Dużo mniej jest też nosorożców i hipopotamów.

    Jezioro jest jednak świetnym miejscem dla ornitologów. Zobaczyć mogą tam ptaki lądowe - sekretarze, dropiaki nubijskie i dzioborogi kafryjskie oraz ptaki wodne i przybrzeżne, z których słynie ten region - cyranki zwyczajne, płaskonosy, drzewice dwubarwne i wiele innych gatunków.

    Żyją tam również krokodyle nilowe, pytony skalne i kobry plujące.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

Mroźne powietrze, które napłynęło ze wschodu zacznie ustępować dopiero za kilka ...

Wojciech Raczyński

alt

Wyż Jurgen nieustannie kształtuje pogodę w naszym kraju....

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Wisi nad nami widmo suszy, gdyż prognozy na najbliższe pół roku są niepokojące. ...